راه بــــــهــــشــــت

خدمت پيامبر عزيزم ، عزيزتر از جان و دلم ، نور چشمم و آرامش قلبم حضرت محمّد مصطفي سلام عرض مي كنم . سلامي كه از دلي خسته و بيمار بر مي خيزد به دلي هميشه بهار و پيامبري دلسوز و نمونه كه در طي 23 سال كاري كرد كه كساني چون برادر او حضرت نوح ، نتوانستند حتّي در 950 سال انجام دهند ! «محمّد كه آفرينش هست خاكش هزاران آفرين بر جان پاكش» از اينكه چند لحظه اي وقت شريفتان را مي گيرم عذر مي خواهم و به عنوان عضوي كوچك از امّت بزرگت ، افتخار مي كنم كه كسي را دارم كه از پدر و مادرم بيشتر دوستش دارم و در جان نالايق من تنها ياد اوست كه آرامش لحظه هاي بي كسي من است . سرورم ! دير زماني است كه ما در زندگي خود ، نام تو را در كنار نام خدا مي آوريم و دلمان به ياد تو مي تپد گر چه جسم تنبل ما ، گهگاهي از زيرِ كار دينداري ، در مي رود ! يا رسولَ الله ! آن روز كه ياسر و سميّه را به خاطر تو شلّاق زدند حيف كه ما نبوديم تا به ياريَت بشتابيم امّا امروزه ما را به شيوه اي ديگر مي آزارند ، در همسايگي قارّه ما كشوري است به نام «دانمارك» كه در آن مردمي زندگي مي كنند كه با كشيدن «كاريكاتور» تو در دنيا مشهور شده اند و قلب هاي ما را با نوك قلم هايشان پاره پاره مي كنند ، شكسته باد دست و بنانشان ! سرورم ! مي ترسم از بي مهريِ مردم اين زمانه برايت بنويسم دلخور و رنجيده خاطر شوي ، مي دانم كه خود بهتر از من مي داني و روزه ي سكوتِ مصلحتي گرفته اي ، مي شناسم اخلاق تو را كه در چنين لحظاتي چه تصميماتي مي گيري ؟ آنگاه كه پس از آزار سران طائف ، جبرئيل اجازه ي نابودي آنجا را به تو داد و تو آرزو كردي مرداني صالح از آنجا در آينده ظهور كنند . بزرگوارم ! امروزه گونه اي از حيوانات به نام «انسان» پيدا شده اند كه نام تو را در كارخانه كفش سازي زير كفش ها حك مي كنند و گروهي از اين جانورانِ انسانْ نام ، نامِ تو را بر سگ هايشان مي گذارند تا به تماشاي واكنش ما بنشينند ، زناني - كه در قيامتي نزديك ، مصالح اوّليه ي سوختِ جهنّم اند - پيدا مي شوند كه به تحريك اربابشان ، نام مبارك تو را بر بدن هاي لجنِ خود مي نويسند و لختْ اندام ، بر مردم ظاهر مي شوند تا تو را سبك جلوه دهند ، من خيلي شرمنده ام كه خود را امّت تو مي دانم و خيلي معذرت مي خواهم كه رگ غيرت و انسانيّتم خوابيده است ، يارانِ تو سرهايي را كه در راه خدا مي دادند پس نمي گرفتند ، خون خود را براي اعتلاي نام تو بر زمين مي ريختند ، ياراني داشتي كه در سكرات موتِ خود از اينكه هزار جان ديگر ندارند تا فدا كنند ناله سر مي دادند ، صحابيّوني داري كه در كوهستان هاي غريب ترين كشورها دفن شدند ، پيرواني مالكْ صفت داري كه به احترام جسد تو در زير خاك ، هيچگاه در شهر آرامگاه تو (مدينه) سوار بر مَركب نمي شدند ، «وَيس القرَن» هايي داري كه از داغ شهادت يك دندان تو تمام دندان هايشان را از ريشه بر مي دارند ، مادراني داري كه پسران خود را براي شهادت در راه تو تشويق مي كنند ، ما كه هستيم ؟ آيا ما منتظر شفاعت كسي هستيم كه امروز از ما ياري مي طلبد و كسي نيست لبَّيك گويد ؟ يا رسول خدا ! من در روزگاري زندگي مي كنم كه روزي صد بار آرزو مي كنم كاش در دوران تو و با ياران راستين تو بودم و شنيده ام كه تو هم گفته اي : كاش من در آخر زمان مي زيستم در ميان قومي كه دين در ميانشان غريب است تا غريب نوازي مي كردم . مولاي من : از تو مي خواهم اگر سعادت زيارت مكّه و مدينه را در دنيا نداشتم از خداوند بزرگ درخواست كني كه براي ما مشتاقان حج نرفته ، سرزميني مشابه حجاز را خلق فرمايد تا داغ اين زيارت به دلمان نماند . عزيز من ! از اينكه تو روزهاي شيرين كودكي ات را يتيم بوده اي و بي ناز و نوازش بزرگ شده اي دلم مي گيرد و تازه فهميده ام چرا در كوچه هاي مدينه روي زانو راه مي رفتي تا كودكان يتيم مدينه ، تو را سواريِ خود بدانند و غم بي پدري ، لحظه اي از دلهاي كوچكشان دور شود . بميرم براي روزهاي تنهايي ات كه با چند رأس گوسفند ، زير سايه ي غار حرا از گرسنگي خوابت مي برد و ناگهان مكّه را باران فرا مي گرفت ، مكّيان خوشحال مي شدند غافل از اينكه آسمانيان براي بي پناهي كودكي يتيم اشك مي ريزند ! آنگاه كه از غار بر مي گشتي صداي سلامِ كسي را مي شنيدي و بر مي گشتي و كسي نبود بالآخره فهميدي كه اين ها سنگ و درختچه اند كه با زبانِ بي زباني ، تو را سلام و اِكرام ميكنند و خاك بر سرِ ما كه از سنگها سخت تريم و چه خوب گفت سنگي آنگاه كه به آن گفتند : آدم شو ! گفت هنوز بقدر كافي سخت نشده ام ! اي پيام آور رحمت و عطوفت ! ما شنيده ايم كه در سفر طائف ، سگهـاي آزموده را براي آزار تو رها كردند امّـا در پيش پاي تو به سجـده افتادند ، صاحبـانشان مي گفتند : چه ساحرِ ماهري ! نگذاريد دينـتان را از چنگتان بستاند و دينشـان چيزي نبود جز سنگ پرستي ، آدم پرستي و يـا شهوت پرستي و مـا امروزه فراوان مي بينيم از اين دين هاي ساختگي و خداياني كه ديگر كسي به آنها «بُت» نمي گويد و بيشتر از يك بُت ، مردم را سرگرم كرده اند ، خداياني به نام « زن ، شراب ، پول ، رايانه ، ماشين و آپارتمان‌» . يا نبيّ ِخدا ! مرا ببخش كه خود را از طرفداران تو مي دانم و براي بلند كردن نام و آيين تو گامي بر نمي دارم ، ما در روزگاري زندگي مي كنيم كه ارزش هر چيز را با پول مي سنجند و در اين كهنه بازار ، دين خريداري ندارد و دينداران جايگاهي ندارند و در واقع هيچ كس سرِ جاي واقعيِ خود نيست . زماني بر تو گذشت كه اموال بزرگاني چون ابوبكر و عبدالرّحمن و خديجه ، نهال نوپاي اسلام را آبياري مي كرد و تو با پشتوانه مالي تأمين مي شدي و امروزه هم بسياري از گره ها با سخاوتمنديِ ثروتمندان باز مي شود كه افسوس آنچه درباره بازار كتاب گفته مي شود در باب دين هم بايد گفت كه كتابخوانان پول ندارند كتاب بخرند و پول داران قصد ندارند كتاب بخرند . اي فرستاده امين ! من خيلي كوچك تر از آنم كه خداوند لحظه اي را صرف خلقت من و سپس محافظت و پرورش من نموده است و كمتر از آنم كه براي راهنمايي ام ، عزيزي به مهربانيِ تو برگزيده است . اي خاتم انبياء كه تكميلِ پرونده رسالت تمام رسولان بر عهده توست ، نزديك بود از غصّه جان تسليم كني كه بسياري از مردم ايمان نمي آوردند و تو بسيار بر مؤمنان حريص بودي كه آمار ظاهري و ايمان باطني آنها را افزايش دهي و اين خواسته ي قلبي تو بعدها توسّط جانشينان بر حقّ تو به ويژه حضرت عمر ، تحقّق يافت و گُلِ خوشبوي اسلامت به مشام ما مردم كردستان هم رسيد و ما مفتخريم كه مي گوييم يك مسلمان كُرديم و اسلام را بر ملّيت هزاران ساله ي خود ترجيح مي دهيم و به يادگيري زبان عربي بيشتر از زبان مادري خود اهميّت مي دهيم ، زيـرا ملّت ها از بين مي روند و فقط دين خدا باقي مي مـاند و گمان نمي كنم در بهشت يا جهنّم ، قاره اي به نام آسيا يا آفريقا باشد ؟ اي مبلّغ مردمدار و مدبّر ! به نظر ديگران كاري ندارم امّا من گواهي مي دهم كه دينِ تو به تمام و كمال توسّط مرداني به نام «علماء روحاني» به من رسيد و قرآن را با دقّت مطالعه كردم و به آن و به تو و خداي تنها ايمان آوردم و هر روز كه مي گذرد نگرانم از اينكه در راه تو هنوز آزاري به من نرسيده است و عاشقانِ واقعي تو در زندان ها و روي ريگ هاي داغ و زير ضربه هاي شلّاق و از وطن هايشان آواره اند امّا من ، دلِ دوست و دشمن را به دست آورده ام و اين اوّلين نشانه ي يك منافق است اميدوارم روزي فرا رسد كه جانِ ناقابل خويش را دودستي در راه تو بر خاك افكنم و به سويت پرواز كنم . اي راهنماي دلسوز كه بدون هيچگونه چشمداشت و پاداشي راههاي ميانبرِ رسيدن به خدا را به ما آموختي ، كتابي را كه براي ما فرستاده بودي پدرم برايم خواند و خيلي تعجّب كردم كه عدّه اي، عيسي و عُزَير را پسران خدا و جِن و فرشته را دختران او پنداشته اند ولي من هيچوقت تو را پسر خدا ندانسته ام و تو را هم بنده اي مثل خودمان ميدانم كه «مقام محمود» داري و گل سرسبدِ بني بشر و برترينِ بندگان خدا هستي ، هم تو و نيز همه موجودات ، به خدا نيازمندند و او بي نياز از همه . اي رسول شايسته و فرزانه ! اگر پدرت مي فهميد كه بـا سن اندكش ، پدرِ عزيزترين انسانِ روي زميـن مي شود و او هيـچ وقت او را نخواهد ديد چه حـالي پيـدا مي كرد و مادرت اگر مي دانست كه فقط دو سال اين گوهر يگانه را در بر خواهد داشت هيچ وقت چهار سال او را به حليمه در بيابان نمي سپرد . من درجايي خواندم كه وقتي متاهّل شدي سرپرستي پسرعمويت «علي»را برعهده گرفتي تا زحماتِ عمويت ابوطالب را- كه تو را سرپرستي كرده بود- جبران كني . آن روز كه مادرت را در «اَبواء» از دست دادي «اُمّ ايمن» تو را به مكّه آورد و تا زمان جهادهايت با تو همراه بود و فرزندانش را فداي خاك راهت نمود . من هر شب به ياد تو مي خوابم بلكه تو به خوابم آيي ولي افسوس صبح ها كه از خواب بيدار مي شوم در ذهن خود مي گردم بلكه تو را در خواب زيارت كرده باشم امّا چيزي به خاطرم نمي آيد چون تو به خوابم نيامدي و من باز به انتظار تو مي نشينم شايد اين جمعه بيايي ! جهت اطّلاع به عرض برسانم كه متأسّفانه همانطور كه پيش بيني فرموده بوديد بعد از تو ، ما هفتاد و چند فرقه شديم و هر كس خود را بر حقّ مي داند و به آنچه در اختيار دارد خوشحال است و اينكه كدام يك فرقه ي ناجيه است فقط خدا و پيامبرش مي دانند . ما اميدواريم كه از پيروان واقعي تو باشيم ، ما هيچ وقت تو را نديده ايم و به تو و خداي ناديده ، ايمان آورده ايم و نيز چند سالي است كه يك پوستر از عكسِ تو پخش شده است كه خيلي ها نمي پذيرند كه آن ، تو باشي ، مي گويند : آن روزگاران عكّاسي نبوده است ، باز مي گويند : اصل طرح در موزه است موزه اي كه خود در موزه است ! و امّا من برايم مهم نيست كه تو چه سيمايي داري گرچه زيباترين و بهتريني و در حسرت ديدارت آواره ترينيم ، ما درباره سيرت تو بيشتر از صورتت تحقيق كرديم ، شنيديم و نقش جان كرديم و الگو ساختيم . ما «يتيم» را دوست داريم چون تو در كودكي يتيم بوده اي و «غريب» را دوست داريم چون در بزرگسالي غريب بوده اي و زبان «عربي» را دوست داريم چون زبان تو ، زبان قرآن و زبان بهشتيان است ، منتظر جواب نامه پيغمبرانه ات خواهم ماند و تا ديدار اخروي خداحافظ عزيزترينم ! دوستان منع كنندم كه مده دل به عرب چون ندهم دل به عرب كه «محمّد» عرب است ؟! (معروف آشنا ، معلّم ديني و عربي شهرستان سروآباد كردستان) آذر 1388

كودكي از پدرش پرسيد : خدا كجاست ؟ پدر گفت : همه جا هست ! و كودك سؤالات ديگري پرسيد كه جواب همه آنها اين بود : نمي دانم ! اينكه خودِ خدا كيست و كجاست كوزه ي عقل ما گنجايش درك اين اقيانوس را ندارد ، خدا را كه اوّل و آخر است بايد با آيات و صفاتش شناخت نه با كنجكاوي در ذات بي مثال او . واقعاً خداوند چگونه آغاز كرد كتاب آفرينش را ؟ از كجا شروع كرد ؟ سؤال اين است كه پيش از آسمانها و زمين ، پيش از موجودات زنده و جمادات موجود ، و قبل از همه چيز ، چه چيزي وجود داشت ؟ پاسخ يكي است : غير از خدا هيچ كس نبود ! و خداوند آفريد ، خداوند هميشه بوده است ، تك و تنها ، بدون پدر و مادر ، بدون فرزند ، بدون دوست و همكار ، ازَلي و بدون آغاز است همچنانكه ابَدي و بي پايان است و روزي آيد پس از پايان جهان و مرگ تمامي زندگان ، باز تنها خودِ اوست كه زنده خواهد ماند ، چنانكه اوّل بود نيز آخر است و مُلك ، آن روز از آنِ خداوندِ واحدِ قهّار است ! و فقط خدا بود آن زمان كه زمان بي معني بود ، در آنجا كه مكان مفهومي نداشت ، بعدها از راز آفرينش انسان چنين پرده برداشت كه فرمود : من گنجي نهاني بودم خواستم شناخته شوم خلق را آفريدم . روزگاران فراواني گذشته است و جز اين تنهاي بي نياز ، چيزي نبوده است ، تا اينكه آن نقاش چيره دست و بي مثال ، آهنگِ آفرينش كرد و اوّلين چيزي كه آفريد «عرش» بود و عرش همان تخت پادشاهي اوست كه ماهيّتِ آن تنها بر خودِ او روشن است ، خداوند لامكان پس از طراحي امور ، براي اجراي آن بر تخت سلطنتيِ عرش نشست ، تختي كه از آن فراوان سخن رفته است و مغاير با آنچه در تصوّر ماست بوده براي ملِكي كه جسم ندارد تا به آن تكيه زند . عرش را چه در دنيا و چه در آخرت ، حاملاني ويژه از ملائكه حمل مي كنند كه اينان «حَمَلَةُ العرش» نام دارند ، عرش بر سقف طبقه فردوس بهشت قرار گرفته است ، «فردوس» بهشتي است كه پيامبر فرمود : اگر از خدا درخواستِ بهشت كرديد فردوس را بخواهيد ، سرچشمه رودهاي بهشت از فردوس است ، عرش بالاتر از هفت طبقه ي آسمان است و بالاتر از آن ، «كُرسي» است و سپس عالَم لا يتناهي كه ساحتِ مقدّس الهي ، آن را فرا گرفته است ، ما آدميان ناچيزتر از آنيم كه خود را چيزي بپنداريم و در مقابل عظمت الهي چيزي نيستيم ، هر آسمان در مقايسه با آسمانِ بالاتر از خود مانند دانه اي در بيابان است و اي انسان چه چيزي تو را به پروردگارت مغرور ساخته است ؟ پس از خلقت عرش و پنجاه هزار سال قبل از خلقت آسمان ها و زمين ، مقدّرات آفريده ها نوشته شد و اين بدان معني نيست كه با اين كار دست ما را بسته اند گرچه قلم ها را برداشته اند و جوهرها خشك شده است امّا خداوند حكيم ، چيزي را نوشت كه با علم محيط خود ، پيش بيني كرده بود كه ما با اختيارِ خود انجام خواهيم داد ، مانند اين مثال كه پدري به هر يك از سه فرزندش پولي بدهد و آن ها را براي خرج كردن به بازار بفرستد و با شناختي كه از آنها دارد چگونگي مصرف كردن آن را توسّط هر كدام (بخيل و سخي و مُسرف) ، روي كاغذي يادداشت كند در حاليكه آنها را در خرج كردن ، آزاد گذاشته است . پس از عرش ، خداوند دوّمين شاهكار خود را به عرصه وجود آورد و آن «قلم» بود ! سپس به آن فرمود : بنويس ! قلم همه چيز را از آن زمان تا قيامت نوشت و با اين اقدام ، يك نظام مدبّرانه و برنامه ريزي شده جهت اجرا ، طرّاحي شد و اسكلت اوّليه طرح ، شكل گرفت و اينجاست كه به ساحت والاي قلم درود مي فرستيم ، اين دوّمين ساخته كه خداوند به آن و به آنچه با آن مي نويسند قسم ياد كرده است و با برقراري اوّلين تماس وحي با پيامبر ، او را به «خواندن» دستور مي دهد و پيامبر نيز ، كسب دانش را ، ز گهواره تا گور حتّي در چين ، بر همه مسلمانان واجب كرده است . قلم با همه توانايي خود از وصف خدا عاجز است ، خداوند فرمود : اگر همه آبهاي دريا حتّي با افزودن هفت درياي ديگر به آنها جوهر شوند و تمام درختان دنيا قلم شوند همگي تمام مي شوند قبل از اينكه كلمات خدا تمام شود . پس از عرش و قلم ، خداوند «لوح المحفوظ» را آفريد ، انگار مرز بين آسمان ها و زمين بود ، لوح المحفوظ همان آسمان دنياست كه فرشته هايي بر آن گماشته شده است تا با مراقبت از درهاي آسمان ، ورود و خروج به آسمان و زمين را كنترل كنند و با تير شهاب از بالا رفتن جن ها به آسمان جلوگيري مي كنند . لوح المحفوظ همان جايي است كه شب قدر ، كلّ قرآن كريم ، يكدفعه به آنجا نزول كرد و سپس در طول 23 سال و به مناسبات مختلف ، از آنجا تدريجاً بر قلب پاك پيامبر فرو فرستاده شد . سپس خداوند (پس از عرش و قلم و لوح ) ، «زمين» را در دو روز آفريد و در آن كوههايي (رَواسي) قرار داد تا مانند ميخ هايي ، سفره زمين را نگه دارند و در زمين رودهايي جاري ساخت تا بعداً موجودات زنده با آن ، زندگي كنند و در آن ، مواد غذايي را فراهم كرد و آفرينش كوهها و تقدير اقوات هم در دو روز بود و سپس «هفت آسمان» را بدون ستون ، در دو روز خلق كرد در حاليكه به صورت دود (دُخان) بودند ، همچنانكه در آخر دنيا باز هم «دُخان» ، جهان را فرا خواهد گرفت و آغازها به پايان مي رسد و ميخ هاي زمين از جا كنده مي شود تا زمين از هم فروپاشد و كوههاي حلّاجي شده به هوا بر مي خيزد و چون به زمين نشينند چون ماسه اي روان ، جـاري مي شوند و اين تركيبها در اثر زلــزله عظيم قيـامت است كه هر آبستني ، حمـل خود را مي انـدازد و مردم را مست مي بيني در حاليكه مست نيستند بلكه خوف و حُزن اين عذاب شديد است كه كودك را پير مي گرداند و مردم را به زانو مي نشاند ، روزي كه حيوانات براي هميشه خاك مي شوند و كافران آرزو مي كنند اي كاش حيوان بودند . پس از خلقت آسمان ها ، در هر آسمان ، شرح وظايف و فرمان لازم را صادر كرد و موجودات و مخلوقات متناسب با آنجا را آفريد ، آسمان دنيا را با چراغهاي ستارگان زينت بخشيد و آن را از آفات و استراقِ سمعِ شياطين محفوظ كرد ، اين آفرينش از برنامه ريزي خداوند چيره دست و داناست . همه مي دانيم كه خداوند فقط با (كُن فَيَكون) مي تواند آسمان و زمين را بيافريند و در اينكه آن را در شش روز (دوره) آفريد حكمت هايي است كه از درك ما خارج است ، شايد خداوند با اين آفرينش در شش مرحله ، به ما اين درس را مي دهد كه همه چيز در اين جهان بر اساس تدريج معيّني حركت مي كند و هر كاري گام به گام پيش مي رود ، يك مبلّغ دين (داعي اِليَ الله) هم ، نبايد انتظار داشته باشد با كُن فيَكوني مي توان مردم را هدايت كرد بلكه مانند پيامبران اولواالعزم ، بايد صبر و استقامت پيشه كرد ، ذكر اين نكته به جاست كه در آفرينش شش روزه خداوند ، هيچگونه خستگي و درماندگي به او نرسيده است و يهوديان ، بيهوده ، ياوه سرايي مي كنند كه گمان مي كنند خداوند در روز هفتم (شنبه) استراحت كرده است و اين روز را تعطيل مي كنند . و خداوند «انسان» را از خاك آفريد و به او ، به وسيله قلم ، دانايي بخشيد و او را با عقل مجهّز كرد و راههاي هدايت و ضلالت را به وسيله انبياء و كتب آسماني به او نشان داد و دست او را در پيمودن اين راهها باز گذاشت ، او مي دانست كه انسان ، گهگاهي راه را بيراهه مي رود لذا برايش در سمت مغرب ، درِ توبه آفريد كه يك سواركار ، هفتاد سال در عرض آن راه مي رود ، درِ به اين بزرگي را براي اميد به نااميداني ساخت كه خود را لايق نمي دانند و اين را هم مي دانند كه ماهي را هر وقت از آب بگيري تازه است و شر را هر كجا جلو گرفت نيكوست و خداوند «درِ توبه» را در روز آفرينش آسمان ها و زمين و قبل از خلقت آدم آفريده است . خداوند سبحان ، دوهزار سال پيش از خلقت آسمان ها و زمين ، كتابي نوشت و دو آيه از آن را (دو آيه آخر سوره بقره) ، به زمين نازل كرد كه اگر در هر خانه اي سه شب خوانده شود ، شيطان به آن نزديك نمي شود و اين شفاي محافظت از جن زدگي است . خداوند در روز خلقت آسمان ها و زمين ، شهر «مكّه» را تا قيامت ، حرام و امن گردانيد و باز خداوند در همان روز ، «يكصد رحمت» آفريد كه يك رحمت از آن را بر زمين نازل كرد و نود ونُه رحمت ديگر را براي قيامت نزد خود نگه داشت و آدميان در دنيا ، با يك صدم از آن ، به همديگر مهر مي ورزند امّا در قيامت ، بقيه رحمت خدا بر آنها گسترده مي شود و خداوند در كتاب ديگري كه در بالاي عرش نزد خودِ اوست نوشته است كه رحمت من از خشم من پيشي گرفته است ، خدا با رحمت خود با ما ، معامله مي كند و اين كارهاي بد ماست كه خشم او را بر مي انگيزد . و خداوند «فرشتگان» را از نور آفريد و به هر يك ، وظيفه اي محوّل فرمود ، فرمانداريِ بهشت را به «رِضوان» و فرمانداري جهنّم را به «مالِك» واگذار كرد و بر درهاي دوزخ ، ملائكه نوزده گانه «زبانيه» گماشت و فرشته هايي را براي كتابت اعمال مردم ، آزمون هاي قبر ، انتظام صفوف محشر ، قبض ارواح ، تقسيم ارزاق ، نفخ صور ، امور جوّي ، حمل عرش ، تعذيب جهنّميان ، پذيرايي از بهشتيان و . . . معيّن نمود . فرشتگان موجوداتي مطيع هستند كه با اينكه حساب و كتابي در انتظار آنها نيست ، پيوسته خدا را فرمانبرداري مي كنند و هيچگاه به بيراهه نمي روند و براي گناهان ما طلب استغفار مي كنند و براي مؤمنان دعاي خير مي كنند و در غم و شادي هاي مسلمانان شريكند ، آنها هيچگاه نمي خوابند ، چيزي نمي خورند ، ازدواج نمي كنند چون مرد و زن ندارند ، خداوند آنان را با بالهايي دو ، سه و چهارتايي ، قدرت حركت و پرواز بخشيده و از جن و انسان ممتاز ساخته است . بعضي از فرشتگان مانند برخي از انبياء ، بر بعضي ديگر برتري دارند كه چهار نفر از آنان مقرّبين و بزرگترينِ فرشتگانند . پيامبر فرمود : در آسمان جايي پيدا نمي شود كه در آن فرشته اي در حال قيام يا ركوع و يا سجده نباشد و با وجود اين ، باز هم مي گويند : خدايا آنچنانكه شايسته توست تو را پرستش نكرده ايم و عظمت انسان را بنگر كه چنين موجودات معصومي در برابر او به سجده در مي آيند كه به حقّ ، اشرفِ مخلوقات است و استعدادي دارد كه از فرشته ها بالاتر رود . و خداوند «جِن» را از آتش آفريد و او را از ديده هاي انسانها ناديده ساخت ، آنان را مكلّف ساخت كه پا به پاي انسانها ، تنها هدفِ آفرينش خود را كه عبادت است دنبال كنند چرا كه سرانجامِ آنها هم ، بهشت و جهنّم است . خداوند در ميان زن ها و جن ها هيچ پيغمبري ارسال نكرده است و جن ها موظّفند از پيامبران ما انسانها پيروي كنند ، جن ها خواص آدميان را از خوردن و خوابيدن و ازدواج و نيك و بد بودن ، دارا هستند و نه آنها و نه هيچ جانوري بدون اجازه خداوند نمي تواند به انسان آسيبي برساند . انسان و جن مي توانند با دوري از هدف والاي آفرينش (عبادت) ، از حيوانات پست تر باشند ، چرا كه حيوانات هم خدا را تسبيح مي كنند كه اين كار هم ، از عهده جن و انسانِ پست فطرت ، خارج است . خداوند فرمود : اگر شما مرا عبادت نكنيد لشكرهايي (فرشتگان) دارم كه پيوسته و بدون خستگي مرا مي پرستند و اگر خدا بخواهد شما را از زمين بر مي دارد و به جاي شما گروه ديگري مي آورد و اگر تمام مردم دنيا كافر باشند به خدا زياني نمي رسد همچنانكه اگر همه مؤمن باشند به او سودي نمي رسد چون او غنيّ و صمَد است . خداوندا ! تو جز من بندگان فراواني داري امّا من جز تو پروردگاري ندارم . منابع : قرآن ، حديث ، داستان پيامبران (عَمرْو خالد) ، كتب علّامه عبدالكريم مدرّس معروف آشنا ، دبـير ديني و عربي شهرستان سروآباد، آذر 88